علائم ام اس و شیوه تشخیص، آزمایش ها و روش های درمانی برای مقابله با آن

علائم ام اس و شیوه تشخیص، آزمایش ها و روش های درمانی برای مقابله با آن

تصلب بافت چندگانه ( به انگلیسی Multiple sclerosis) که به اختصار با نام بیماری ام اس (MS) شناخته می‌شود، یک بیماری خودایمنی است. این بیماری زمانی اتفاق می‌افتد که سیستم ایمنی بدن به اشتباه به قسمت‌هایی از بدن حمله می‌کند که برای عملکرد روزانه نیازی حیاتی به آنها وجود دارد. این حملات موجب آسیب‌دیدگی لایه محافظ سلول‌های عصبی می‌شود و عملکرد مغز و نخاع را کاهش می‌دهد. این آسیب‌دیدگی می‌تواند در توانایی بخش‌هایی از سیستم عصبی که مسئول ارتباط هستند‌‌‍‍‍‍‍، اختلال ایجاد کند و باعث به وجود آمدنِ علائم و نشانه‌های نامطلوبی در بدن شود.

بیماری ام اس نوعی بیماری با علائم غیرقابل پیش‌بینی و شدت‌های متفاوت است. در حالی که برخی افراد دچار خستگی و بی حسی هستند، موارد تشدیدکننده ام اس می‌تواند باعث فلج، کاهش بینایی و عملکرد مغز شود. در ادامه با اصلی‌ترین علائم ام اس آشنا خواهید شد. با ما همراه باشید.

علائم ام اس (MS) چیست؟

علائم ام اس

۱. مشکلات بینایی

مشکلات بینایی یکی از شایع‌ترین علائم بیماری ام اس است. التهاب روی عصب‌های بینایی تاثیر مستقیم می‌گذارد و بینایی مرکزی را مختل می‌کند. این تاثیر می‌تواند باعث تاری دید، دوبینی یا از بین رفتن بینایی شود.

در ابتدا ممکن است سریع متوجه مشکلات بینایی نشوید، زیرا روند تخریب دید و بینایی در این بیماری کند است. اما احساس درد هنگام نگاه کردن به بالا یا یک طرف در دسته علائم اولیه و اصلی از بین رفتن بینایی است. روش‌های مختلفی برای مقابله با مشکلات بینایی حاصل از ام اس وجود دارد.

۳. بی حسی و سوزن سوزن شدن

سوزن سوزن شدن

ام اس بر اعصاب مغز و نخاع (مرکز پیام بدن) تأثیر می‌گذارد. یعنی ممکن است سیگنال‌های متناقض را به قسمت‌های مختلف بدن ارسال کند. گاهی اوقات نیز، هیچ سیگنالی ارسال نمی‌شود. در نتیجه این امر باعث ایجاد بی حسی خواهد شد. احساس سوزن سوزن شدن و بی حسی از شایع‌ترین علائم هشداردهنده بیماری ام اس هستند. این اتفاق معمولا در صورت،بازوها، پاها و انگشتان رخ می‌دهد.

در مالتینا بیشتر بخوانید:

کپسول AHCC ( پلاتینم و گلد ) برای تقویت سیستم ایمنی بدن

۳. درد و اسپاسم

دردهای مزمن و اسپاسم عضلانی غیر ارادی، یکی دیگر از مهم‌ترین علائم ام اس هستند. طبق تحقیقات انجمن ملی ام اس، مطالعات نشان می‌دهند كه نیمی از افراد مبتلا به بیماری ام اس، دردهای مزمن را تجربه می‌کنند.

گرفتگی و سفتی عضلانی یا اسپاسم نیز در این بیماران بسیار شایع است. بیماران مبتلا به ام اس، احساس سفتی و انقباض در عضلات و همچنین حرکات غیرقابل کنترل و دردناک در اندام‌ها را تجربه می‌کنند. پاها بیشتر از سایر قسمت‌های بدن تحت تاثیر قرار می‌گیرند. اما گاهی برخی افراد ممکن است کمردرد نیز داشته باشند.

۴. احساس ضعف یا خستگی

احساس خستگی و ضعف بی دلیل در حدود ۸۰ درصد از افراد مبتلا به بیماری ام اس، در مراحل اولیه بیماری قابل مشاهده است. خستگی مزمن زمانی رخ می‌دهد که اعصاب در ناحیه ستون فقرات دچار حمله شوند. معمولا این نوع خستگی ناگهانی اتفاق می‌افتد و قبل از بهبودی، تا هفته‌ها ماندگار خواهد بود. احساس ضعف و خستگی در ابتدای بیماری بیش‌تر در پاها احساس می‌شود.

۵. عدم تعادل یا سرگیجه

عدم تعادل یا سرگیجه

بیماری ام اس می‌تواند موجب کاهش تعادل بدن و ایجاد سرگیجه در افراد مبتلا شود. پزشک شما ممکن است در ابتدا این نشانه‌ها را دلیل بر مشکلات راه رفتن بداند. افراد مبتلا به ام اس اغلب احساس عدم تعادل و سرگیجه دارند. گویی محیط اطرافشان در حال چرخش است. این احساس اغلب در حالت ایستاده اتفاق می‌افتد.

۶. مشکلات مثانه

ناكارآمدی مثانه یکی دیگر از علائم ام اس است كه در حدود ۸۰ درصد از مبتلایان به این بیماری بروز می‌دهد. از نخستین نشانه‌های آن می‌توان به مواردی مانند تکرر ، افزایش شدید ادرار یا عدم توانایی در کنترل آن اشاره کرد. علائم مرتبط با ادرار، اغلب قابل کنترل است. گاهی اوقات نیز، بیماران دچار یبوست، اسهال یا از بین رفتن کنترل روده می‌شوند.

۷. اختلال در عملکرد جنسی

برانگیختگی جنسی می‌تواند برای افراد مبتلا به بیماری ام اس مشکل ایجاد کند. زیرا این اتفاق در سیستم عصبی مرکزی، درست در جایی که مورد حمله ام اس قرار می‌گیرد، شروع می‌شود.

۸. مشکلات شناختی

حدود نیمی از مبتلایان به بیماری ام اس با عملکرد شناختی خود به نوعی با مشکل مواجه می‌شوند. این مشکلات شامل موارد زیر است:

  • مشکلات حافظه؛
  • مشکلات در حافظه کوتاه‌مدت؛
  • مشکلات زبان؛
  • عدم توانایی در ساماندهی و برنامه‌ریزی کارها.

همچنین، افسردگی و سایر مشکلات مربوط به سلامت عاطفی و روانی نیز، در مبتلایان به ام اس رواج دارد.

در مالتینا بخوانید:

فارماتون و بررسی تاثیر این دارو بر تمرکز و قدرت یادگیری و حافظه

۹. مشکلات روحی، روانی و عاطفی

مشکلات روحی، روانی و عاطفی

افسردگی، عمده‌ترین مشکل روحی در بین مبتلایان به بیماری ام اس است. همچنین استرس نیز می‌تواند باعث تحریک پذیری، نوسانات خلقی و وضعیتی بنام سودوبولبار (pseudobulbar) شود. در این حالت، بیمار دوره‌های همراه از گریه و خنده غیرقابل کنترل و بی‌اختیار را تجربه می‌کند.

کنار آمدن با بیماری ام اس، در کنار مشکلات اجتماعی، روابط یا مشکلات خانوادگی، افسردگی و سایر اختلالات روانی و عاطفی، دشوارتر و چالش برانگیز خواهد بود. در نتیجه توصیه می‌شود این افراد تا حد ممکن از استرس و ناراحتی دور باشند و زمانی را به کارهای مورد علاقه‌شان اختصاص دهند.

در مالتینا بخوانید:

بهترین روش دارویی برای کاهش استرس و اضطراب

۱۰. علائم دیگر

همه افراد مبتلا به ام اس علائم یکسانی ندارند. علائم مختلفی در حین عود یا حمله  ظاهر می‌شوند. در کنار علائمی که عنوان شد ، می‌توان به موارد زیر نیز اشاره کرد:

  • از دست دادن شنوایی؛
  • تشنج؛
  • لرزش غیرقابل کنترل؛
  • مشکلات تنفسی؛
  • لکنت زبان؛
  • مشکل بلع.

علاقه‌مندان به موضوعات سلامت و پزشکی در مالتینا بخوانند:

۵ تا ازعلائم دیابت نوع ۱ و ۲، روش‌های تشخیص و پیشگیری آن

آیا ام اس ارثی است؟

بیماری ام اس لزوما ارثی نیست. با این حال، طبق گفته انجمن ملی بیماری ام اس در آمریکا، در صورتی که یکی از اعضای خانواده‌ به این بیماری مبتلا باشد، احتمال بروز آن در سایر افراد نیز وجود دارد. احتمال ابتلا به بیماری ام اس در بین جمعیت عمومی فقط ۰.۱ درصد است. اما اگر خواهر، برادر یا والدین مبتلا به ام اس داشته باشید، این رقم بین ۲.۵ تا ۵ درصد متغیر خواهد بود.

اگر یکی از دوقلوهای همسان به بیماری ام اس مبتلا باشد، احتمال دچار شدن به این بیماری برای دیگری، ۲۵ درصد بیشتر از مردم عادی خواهد بود. اگرچه ژنتیک یک عامل خطر برای چنین بیماری‌هایی است، اما در مورد بیماری ام اس، وراثت تنها عامل تعیین کننده نیست و موارد دیگر نیز در شیوع آن دخیل هستند.

علاقه‌مندان به موضوعات سلامت و پزشکی در مالتینا بخوانند:

نمونه گیری برای آزمایش DNA دی ان ای چگونه انجام می شود؟

تشخیص علائم ام اس

علائم ام اس ـ علت بیماری ام اس

بیماری ام اس علائم بی‌شماری دارد که در افراد گوناگون، متفاوت است. از آنجا که علائم غالبا در مورد بیماری‌ها یا شرایط دیگر اشتباه شناسایی می‌شوند، تشخیص بیماری ام اس دشوار است. برای اینکه بطور قطعی بیان شود که علائم موجود حاکی از ابتلا به بیماری ام اس است، پزشک متخصص باید حداقل در دو منطقه مجزا از سیستم عصبی مرکزی شواهدی از آسیب را پیدا کند.

آزمایش‌های لازم جهت تشخیص بیماری ام اس

تشخیص قطعی بیماری ام اس باید تنها از سوی پزشک متخصص مغز و اعصاب صورت بگیرد . هیچ آزمایش واحدی برای تشخیص بیماری ام اس وجود ندارد. برای این منظور آزمایش‌های متعددی انجام می‌شود. از جمله:

  • آزمایش‌های مغز و اعصاب (neurological exam): پزشک، عملکرد ناقص اعصاب را بررسی می‌کند.
  • معاینه چشم: مجموعه‌ای از آزمایش‌ها برای ارزیابی بینایی و بررسی بیماری‌های چشمی انجام می‌شود.
  • تصویربرداری رزونانس مغناطیسی (MRI): تکنیکی که از یک میدان مغناطیسی قدرتمند و امواج رادیویی برای ایجاد تصاویر مقطعی از مغز و نخاع استفاده می‌کند.
  • استفاده از مایع نخاعی برای بررسی مایعی که در مغز و نخاع در جریان است. این آزمایش با نام پونکسیون کمر (lumbar puncture) نیز شناخته می‌شود. در این آزمایش،یک سوزن طولانی در ستون فقرات قرار می‌گیرد تا نمونه‌ای از مایعات اضافی را که در مغز و نخاع شما گردش می‌کند  از بین ببرد.

پزشکان با انجام این آزمایش‌ها به دنبال شناسایی آسیب‌ها در دو ناحیه جداگانه در سیستم عصبی مرکزی می‌گردند. پزشکان باید مشخص کنند که حداقل یک ماه بین آسیب‌های وارد شده به مغز فاصله وجود دارد. ضمنا، از این آزمایش‌ها برای جلوگیری از پیشروی بیماری نیز استفاده می‌شود.

گاهی اوقات حتی پزشکان نیز از میزان شدت حملات بیماری و همچنین تاثیرگذاری سریع آن بر بیماران، متحیر می‌شوند. حملات آنی ممکن است تا چند هفته به طول بیانجامند و سپس ناپدید شوند. با این حال، بازگشت به حالت عادی به تدریج بدتر و غیرقابل پیش‌بینی‌تر می‌شود و علائم متفاوتی به همراه دارد. قطعا تشخیص هرچه سریع‌تر بیماری به جلوگیری از پیشرفت آن، کمک فراوانی خواهد کرد.

علاقه‌مندان به موضوعات سلامت و پزشکی در مالتینا بخوانند:

فشار خون بالا؛ تشخیص، روش های پیشگیری و درمان آن

پیش‌بینی بیماری ام اس

علائم ام اس ـ ام اس خفیف

ام اس یک بیماری غیرقابل پیش بینی است و درمان قطعی ندارد. هیچ دو نفری با علائم، پیشرفت و یا پاسخ  یکسان به درمان ندارند. البته بسیار مهم است که بخاطر بسپارید بیماری ام اس کشنده نیست. بیشتر مبتلایان به این مشکل، زندگی عادی دارند. حدود ۶۶ درصد از مبتلایان به بیماری ام اس قادر به راه رفتن هستند و به همین ترتیب به زندگی روزمره‌شان ادامه می‌دهند. اگرچه ممکن است برخی به دلیل خستگی یا عدم تعادل، دچار مشکلاتی شوند.

تقریبا ۸۵ درصد از بیماران ام اس مبتلا بهاسکلروز چندگانه عودت‌کننده-بهبود یابنده (RRMS) هستند. این نوع MS با علائم خفیف‌تر و دوره طولانی بهبودی مشخص می‌شود. بسیاری از افراد مبتلا به این نوع ام اس، با اختلالات بسیار ناچیزی رو به رو هستند یا با معالجه پزشکی قادر به ادامه زندگی خود به شکلی عادی خواهند بود.

روش‌های درمانی بیماری ام اس

علائم ام اس ـ درمان بیماری ام اس

ام اس یک بیماری پیچیده است. بنابراین با یک برنامه جامع درمان می شود. این طرح را می توان به سه بخش تقسیم کرد:

  • درمان طولانی مدت برای کاهش علائم ام اس و کُند کردن روند آن؛
  • مدیریت بازگشت علائم ام اس با محدود کردن بسامد و شدت حملات عصبی؛
  • درمان علائم مرتبط با ام اس.

در حال حاضر ۱۵ داروی درمانی برای درمان و کنترل بیماری ام اس وجود دارد که از سوی سازمان FDA (سازمان غذا و داروی آمریکا، مخفف Food and Drug Administration) برای درمان انواع ام اس و جلوگیری از عود آن تصویب شده‌اند. اگر اخیرا تشخیص بیماری ام اس را دریافت کرده باشید، پزشک به شما توصیه خواهد کرد که فورا مصرف یکی از این داروها را شروع کنید.

پزشک متخصص با استفاده از ترکیب داروها، فیزیوتراپی و توانبخشی، مشکلاتی که علائم ام اس به وجود می‌آورند  به صورت جداگانه درمان خواهد کرد. ضمنا، ممکن است در طی دوره درمان به سایر متخصصان پزشکی هم معرفی شوید که در معالجه بیماری ام اس تجربه دارند؛ پزشکان فیزیوتراپی، مشاوران حرفه‌ای، متخصصان تغذیه و روانشناسان.

علاقه‌مندان به موضوعات سلامت و پزشکی در مالتینا بخوانند:

از سرطان سینه نترسید | مواد غذایی مفید برای پیشگیری از آن

سبک زندگی بعد از بیماری ام اس

اگر به تازگی به بیماری ام اس مبتلا شده‌اید، ممکن است بخواهید درباره اینکه آیا این وضعیت با شیوه زندگی فعلی شما تداخل خواهد داشت یا خیر، اطلاعات بیشتری کسب کنید. بیشتر مبتلایان به ام اس قادر به ادامه زندگی عادی‌شان هستند. در ادامه با نگاهی دقیق‌تر به این موضوع می‌پردازیم که چگونه بخش‌های مختلفی زندگی شما می‌تواند تحت تأثیر بیماری ام اس قرار بگیرد.

۱. ورزش

علائم ام اس ـ انواع بیماری ام اس

فعالیت روانه،  از سوی متخصصان ام اس بسیار توصیه می‌شود. محققان دریافته‌اند که ورزش بخش مهمی از مدیریت بیماری ام اس است. ورزش کردن در کنار فواید سلامتی معمولی  مانند کاهش خطر ابتلا به بیماری قلبی عروقی، در عملکرد بهتر بیماری ام اس تاثیر چشمگیری خواهد داشت.

از فواید دیگر ورزش کردن، به موارد زیر می‌توان اشاره کرد:

  • افزایش قدرت و استقامت؛
  • بهبود عملکرد اعضای مختلف بدن؛
  • مثبت‌ اندیشی؛
  • افزایش انرژی؛
  • بهبود علائم اضطراب و افسردگی؛
  • میل بیشتر به مشارکت در فعالیت‌های اجتماعی؛
  • بهبود عملکرد مثانه و روده.

اگر به تازگی بیماری‌تان تشخیص داده شده است و در حرکت کردن و انجام فعالیت‌ها دچار مشکل هستید به یک فیزیوتراپیست مراجعه کنید. فیزیوتراپی به شما در رسیدن به قدرت و ثبات مورد نیازتان جهت انجام فعالیت‌های لازم و ضروری نیز کمک خواهد کرد.

علاقه‌مندان به موضوعات سلامت و پزشکی در مالتینا بخوانند:

بهترین حرکات ورزشی برای کارمندان | معرفی ۲۵ حرکت ورزشی مفید

۲. رژیم غذایی

علائم ام اس ـ پیشگیری از بیماری ام اس

برای مدیریت هرگونه بیماری و ارتقاء سلامت کلی، یک رژیم غذایی سالم و متعادل توصیه می‌شود. رژیم خاصی برای افرادی که مبتلا به بیماری ام اس هستند، وجود ندارد. اما متخصصان، پرهیز از موارد زیر را گوشزد می‌کنند:

  • مواد غذایی فرآوری شده
  • مواد غذایی با  شاخص گلوکز بالا؛
  • مواد غذایی حاوی چربی اشباع بالا مانند گوشت قرمز.

غذاهای کم چرب و سرشار از  امگا ۳ و امگا ۶ بسیار مفید هستند. امگا ۳ در ماهی و روغن بذر کتان به فراوانی یافت می‌شود. روغن آفتابگردان نیز منبع غنی از امگا ۶ است. بنا به گفته محققان، استفاده از ویتامین‌ها یا مکمل‌های غذایی نیز ممکن است مفید باشد.  بیوتین فواید زیادی دارد. اما انجمن ملی ام اس یادآور شد که بیوتین ممکن است در آزمایش‌ها اختلال ایجاد کند و باعث نتایج نادرست شود. پس در مقدار و زمان مصرف آن‌ها دقت کنید.

همچنین، کمبود ویتامین D با افزایش خطر ابتلا به ام اس و همچنین بدتر شدن بیماری و عود آن، ارتباط مستقیم دارد. از نظر محققان، مصرف مکمل‌های ویتامین D یک روش ارزان و ایمن برای درمان این بیماری است.

در مالتینا بیشتر بخوانید:

علائم کمبود ویتامین D و پنج کپسول ویتامین D مورد تایید متخصصان

مکمل و قرص اینوزیتول و کولین چیست؟

۳. شغل و حرفه

علائم ام اس ـ آمپول بیماری ام اس

بسیاری از افرادی که با بیماری ام اس زندگی می کنند، به راحتی می‌توانند مشاغل عادی  داشته باشند. طبق مقاله ای که در سال ۲۰۰۶ در مجله پزشکی بی‌سی( BC) منتشر شد، بسیاری از افراد با علائم خفیف این بیماری تصمیم می‌گیرند که وضعیت خود را برای کارفرمایان یا همکارانشان آشکار نکنند. این مشاهدات باعث شد تا برخی از محققان به این نتیجه برسند که ام اس خفیف در زندگی روزمره افراد مبتلا تاثیر منفی نداشته است.

کار و شغل حرفه‌ای اغلب برای افرادی که مبتلا به بیماری ام اس هستند، مسئله پیچیده‌ای است. علائم ممکن است در طول زندگی کاری فرد تغییر کند و افراد بسته به ماهیت کار و انعطاف پذیری کارفرمایان خود، با چالش های متنوعی روبرو شوند.

انجمن ملی ام اس آمریکا دارای یک راهنمای گام به گام برای آگاهی دادن به مردم در مورد حقوق قانونی خود در محل کار و کمک به آنها در تصمیم گیری در مورد اشتغال، با توجه به ابتلا به بیماری ام اس است. یک متخصص کاردرمانی نیز می تواند به بیماران در ایجاد اصلاحات مناسب کمک کند تا فرد بتواند با ادامه فعالیت‌های روزانه خود در محل کار و خانه راحت‌تر باشد.

۴. مخارج و هزینه‌های زندگی

بیشتر افرادی که مبتلا به ام اس هستند، بیمه درمانی دارند. به این طریق می‌توان هزینه‌های معاینات پزشکی و داروهای تجویز شده را تامین کرد. با این حال، یک گزارش در سال ۲۰۱۶ منتشر شد که نشان می‌داد بسیاری از بیماران ام اس، هنوز هم به طور متوسط سالانه هزاران دلار از جیب خود می پردازند. این هزینه‌ها شامل قیمت داروهای ضروری است که به افراد کمک می کند تا وضعیت بیماری‌شان را مدیریت کنند.

انجمن ملی ام اس آمریکا یادآور می‌شود که اصلاحات توانبخشی، خانه و ماشین نیز بار مالی قابل توجهی را به همراه دارد. مخارج بیماری‌هایی مانند ام اس در سراسر دنیا زیاد است و نیاز به کمک‌های دولتی در این زمینه وجود دارد.

۵. حمایت

علائم ام اس ـ عواقب بیماری ام اس

ارتباط با سایر بیماران ام اس می‌تواند راهی برای یافتن پشتیبانان الهام بخش و کسب اطلاعات جدید باشد. با کمک پزشک متخصص‌تان یا برخی انجمن‌های تشکیل‌شده، به این افراد دسترسی پیدا خواهید کرد.

سخن آخر

ام اس یک اختلال چالش برانگیز است. اما محققان، روش‌های درمانی بسیاری را برای مقابله با آن کشف کرده‌اند که از پیشرفت آن جلوگیری می‌کند. پس به زندگی عادی‌تان ادامه دهید. افراد بسیاری وجود دارند که سال‌هاست با وجود ابتلا به این بیماری، به زندگی روزمره و فعالیت‌هایشان ادامه می‌دهند.

امیدواریم این مقاله مفید بوده باشد. شما می‌توانید برای مطالعه‌ی مقالات بیشتر به وبلاگ مالتینا سر بزنید.

همچنین با کلیک روی فروشگاه اینترنتی مالتینا به صفحه اصلی فروشگاه هدایت خواهید شد. از طریق مالتینا به راحتی می‌توانید به طور مستقیم از فروشگاه اینترنتی آمازون خرید کنید. از طریق این فروشگاه به انواع لوازم پزشکی، مجلات و کتب سلامتی و برخی مکمل‌های اصل، دسترسی پیدا می‌کنید.

منبع: healthline.com و healthline.com

دیدگاه خود را بیان کنید :

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *