اختلالات روانی| سندروم دیوژن یا سندروم مسی چیست؟

اختلالات روانی| سندروم دیوژن یا سندروم مسی چیست؟

سندروم دیوژن یا سندروم خانه‌ی آشفته،‌ نوعی از اختلالات روانی و رفتاری است که اغلب، افراد مسن را تحت تاثیر قرار می‌دهد. این بیماری به جنسیت افراد ربطی نداشته و در زنان و مردان به طور یکسان مشاهده شده است. اختلال دیوژن، در شرایطی رخ می‌دهد که به دلیل بی‌نظمی در ساختار شخصیت،‌ فرد قادر به نظم‌بخشی امور به خصوص در خانه یا در امور مالی نیست. این قبیل افراد را با نام “فرد آشفته” یاد می‌کنند. فرد آشفته، خانه را به نحوی پر از وسایل بی‌فایده و بلا‌استفاده می‌کند که آن خانه بعد از آن، دیگر قابلیت اسکان نخواهد داشت. در بسیاری از موارد، منشاء ‌این اختلال به دلیل یک مشکل ذهنی اساسی مانند زوال عقل،‌ اسکیزوفرنی،‌ بیش‌فعالی ذهنی و یا اختلالات وسواسی است.

سندروم دیوژن چیست

سندروم دیوژن را نمی‌توان حاصل یک بیماری دانست، بلکه ناشی از اختلالات روانی است. افراد دچار این سندروم، به اندازه کافی از خود مراقبت نمی‌کنند. این غفلت از خود، در موارد مختلفی در آن‌ها دیده می‌شود.

 آن‌ها به امور بهداشت شخصی خود از جمله استحمام و یا اصلاح سر و صورت نمی‌پردازند و در نتیجه‌، بوی نامساعد بدن‌شان، ‌اطرافیان را آزرده می‌کند. از طرفی،‌ عدم رعایت بهداشت، منجر به بیماری‌های جسمی مختلفی در آن‌ها می‌شود. همان‌طور که پیش از این گفته شد،‌ خیلی اوقات، این نوع اختلالات روانی در افراد مسن مشاهده می‌شود. افراد مبتلا به سندروم دیوژن یا سندروم مسی از زندگی و جامعه طرد می‌شوند و اغلب در انزوا زندگی می‌کنند. متاسفانه این افراد حتی متوجه این امر نیستند که هیچ چیز در مورد وضعیت زندگی‌شان، خانه و مراقبت‌های بهداشتی‌شان درست و سر جای خود نیست.

خانه آشفته
فرد آشفته، به امور بهداشت شخصی خود از جمله استحمام اهمیت نمی دهد

 تصور می‌شود که مبتلایان به سندروم مسی، دچار آخرین مرحله از ابتلا به اختلالات روانی و رفتاری هستند. غفلت شدیدی که از خود ایجاد می‌شود، معمولا منجر به فروپاشی جسمی یا گسست ذهنی در آن‌ها می‌شود. در این شرایط،‌ آن‌ها به شدت در معرض بیماری‌هایی مانند ذات‌الریه، یا حتی نگران‌کننده‌تر، در معرض سقوط از ارتفاع یا حوادثی از قبیل گرفتاری در آتش‌سوزی می‌شوند. این مسئله تا آن حد بحرانی است که حتی یکی از موارد تشخیص ابتلاء به این بیماری، قرار گرفتن در این موقعیت‌هاست.

 از آن‌جا که فرد مبتلا علاقه‌ای به دریافت کمک از دیگران ندارد، در بیشتر موارد، تا فرد به این مرحله از سقوط نرسیده باشد، علائم این سندروم در او قابل تشخیص نخواهد بود.

سندروم دیوژن در بیشتر مواقع با بیماری‌های روانی دیگری مرتبط می‌شود از جمله:

  • جنون شیزوفرنی
  • اختلال وسواس فکری
  • زوال عقل
  • اعتیاد (به خصوص به الکل)

اگرچه مشاهده شده است که اکثر مبتلایان، در وضع معیشتی ضعیف بوده و برای مدت طولانی با فقر مواجه بوده‌اند، اما این مسئله علت اصلی این سندروم به حساب نمی‌آید. تحقیقات نشان داده که برخی از مبتلایان به این اختلال روانی، بر عکس فرضیه‌ی گفته شده، دارای وضع شغلی مناسب و خانواده‌ای مرفه بوده‌اند. حتی نیمی از بیماران از سطح هوشیاری بالایی برخوردار هستند. این مسئله نشان‌دهنده آن است که به صرف داشتن فقر یا تجربه‌ی کودکی نا‌به‌هنجار و آسیب‌زا،‌ این اختلال حاصل نمی‌شود.

اختلالات روانی خانه آشفته
فرد آشفته، خانه را به نحوی پر از وسایل بی‌فایده و بلا‌استفاده می‌کند

علی رغم آن‌که مبتلایان به اختلالات روانی این چنینی، عموما بسیار باهوش هستند، ویژگی‌های شخصیتی آن‌ها پیش از ابتلا، همراه با پرخاشگری،‌ سرسختی و لجاجت، ظن بد به دیگران، نوسانات غیر قابل ‌پیش‌بینی در خلق و خو، بی‌ثباتی عاطفی و گاهی عدم درک درست از وقایع بوده است. رابطه‌ی شخصیت این افراد با سندروم دیوژن هنوز مشخص نیست، اگرچه شباهت‌هایی بین نوع شخصیت و راه‌های بالقوه ابتلاء به این نوع اختلالات روانی در تحقیقات نشان داده شده است. درمان این اختلال، دشوار است و همچنین مراقبت از افرادی که دچار سندروم دیوژن شده‌اند کار چندان راحتی نیست.

بیشتر بخوانید: علائم ام اس و شیوه تشخیص، آزمایش ها و روش های درمانی برای مقابله با آن

تاریخچه اختلالات روانی سندروم دیوژن

منشاء این سندروم ناشناخته است، اما این اختلال برای اولین بار در سال ۱۹۶۶ و توسط کلارک و همکارانش به رسمیت شناخته شده و با نام سندروم دیوژن معرفی شد. از آن‌زمان به بعد، نام این سندروم در جامعه روانپزشکی و ادبیات پزشکی رایج شده و بیش از آن، به عنوان یک پدیده در رسانه‌های جمعی و میان مردم مطرح شد. توصیفات اولیه از این سندروم، توسط متخصصین جراحی و روان‌پزشکان عمومیت پیدا کرده است. این نام از سینوپ دیوژن، یک فیلسوف یونان باستان ناشی می‌شود که گویا در آتن زندگی می‌کرده است.

مدیریت فرد مبتلا به سندروم دیوژن

نحوه‌ی رفتار درست با مبتلایان اختلالات روانی که به تازگی اختلال آن‌ها تشخیص داده شده دشوار است. زیرا بسیاری از آن‌ها شرایط نامطلوب خود را انکار می‌کنند و لذا از پذیرش معالجه خود سر باز زده و امتناع می‌کنند.

هدف اصلی پزشکان، این است که به بهبود سبک زندگی این افراد کمک کنند، بنابراین متخصصان مراقبت‌های بهداشتی باید تصمیم بگیرند که آیا لازم است بیمار خود را مجبور به درمان کنند و یا آن که صبر کنند آن شخص مبتلا، خود به دنبال درمانِ‌ بیماری‌اش آمده و اقدام کند. بررسی‌ها نشان داده است که در حالتی که فرد، خود داوطلبانه برای مداوا اقدام کند، نسبت به شرایطی که پزشک به هر نحو او را مجبور به درمان کرده است،‌ نتایج درمان متفاوت بوده و در حالت اول موفقیت در درمان بیشتر بوده است.

در بعضی موارد، به ویژه مواردی از جمله عدم توانایی در حرکت، بیماران مجبور به قبول کمک از سمت دیگران می‌شوند، زیرا آن‌ها کاملا متوجه این امر شده‌اند که به هیچ‌عنوان توانایی مراقبت از خود را نداشته و نیازمند یاری دیگران هستند.

 در این موارد، کار چندان دشوار نبوده و فرد مبتلا به دنبال معالجه می‌رود. حضور در بیمارستان‌ها یا خانه‌های سالمندان گزینه‌ای جهت مراقبت از این افراد و همچنین تسریع در روند درمان‌شان محسوب می‌شود. البته لازم به ذکر است که اگر شرایط روحی شخص بیمار به خوبی مراقبت نشود، بیمارستان و خانه‌ی سالمندان می‌تواند به بدترین مکان برای این اختلال تبدیل شود و صرفا مکانی جهت رساندن بیمار به خانه‌ی ابدی و مرگ شود. آمار نشان داده تقریبا نیمی از افرادی که بواسطه‌ی این سندروم بستری شده‌اند، نهایتا جان خود را از دست داده‌اند.

اختلالات روانی سندروم دیوژن
بسیاری از بیماران شرایط نامطلوب خود را انکار می‌کنند

در سایر موارد که فرد، به راحتی منکر وجود اختلال است، درمان بسیار دشوار خواهد بود. در هر شرایطی، زمانی که فرد مبتلا به اختلالات روانی تحت مراقبت و درمان قرار می‌گیرد، باید بتواند اعتماد کاملی به درمان‌گر خود داشته باشد. به همین جهت، لازم است که تعداد افراد درمان‌گر و مراقب،‌ تا حد امکان برای هر شخص کاهش یابد و فرد صرفا با تعدادی درمان‌گر محدود (از جمله پزشک، پرستار و مددکار اجتماعی مشخص) مواجه شود.

در برخی مبتلایان، روان‌درمانی نسبت به درمان‌رفتاری یا مراقبت‌های دیگر می‌تواند تا حد زیادی در درمان این اختلال موفق‌تر عمل کند. در برخی بیماران نیز، این امر می‌تواند متفاوت باشد. در کل روش‌هایی که در مراکز مراقبت روزانه، به بلوغ وضعیت عاطفی بیمار و کمک به معاشرت در جامعه و همچنین شرایط جسمانی او می‌پردازند نسبت به شرایط بستری کردن بیمار در بیمارستان به مراتب موفق‌تر بوده است. همچنین می‌توان به تشخیص پزشک، فرد مبتلا را در خانه، نگه داشته و شرایط نگه‌داری او را در محیط مطلوب او فراهم کرد.

علائم سندروم دیوژن

این نوع اختلالات روانی اغلب در افراد بالای ۶۰ سال مشاهده می‌شود. البته در مواردی محدود، سندروم دیوژن، در افراد میان‌سال و حتی با سن کم‌تر نیز مشاهده شده است. بسته به کیفیت زندگی فرد، علائم می‌تواند متفاوت و بعضا بسیار حاد باشد. علائم آن از جمله انزوای خود‌خواسته از محیط‌های اجتماعی، معمولا با گذشت زمان ظاهر می‌شود. در واقع،‌ فرد مبتلا،‌ آرام آرام، ‌گوشه نشینی را به زندگی اجتماعی ترجیح داده و برای کمتر رنج کشیدن از قضاوت‌هایش درباره‌ی مردم، خود را از دید آن‌ها دور کند. به همین جهت، ممکن است فرد مبتلا، این اختلال را از سال‌ها قبل داشته باشد اما علائم آن، بعد از مدت‌ها بروز کند. علائم هشدار‌‌دهنده در فرد شامل موارد زیر است:

  • بثورات پوستی، کک و شپش ناشی از ضعف رعایت بهداشت
  • بوی بدن
  • رشد بیش از حد ناخن‌های پا و دست
  • رشد موی بدن
  • ظاهر نامعمول
  • سوء تغذیه
  • کمبود آب بدن

همچنین، به‌هم‌ریختگی اتاق یا منزل فرد نیز می‌تواند در تشخیص علائم این سندروم کمک‌کننده باشد،‌ از جمله:

  • وجود انواع حشرات و جوندگان موذی در خانه
  • احتکار بیش از حد وسایل بی مصرف
  • محیط آلوده و کثیف
  • عدم شرمندگی حاصل از به‌هم‌ریختگی محیط خانه
  • امتناع از پشتیبانی و کمک دیگران برای تمیز کردن خانه

بیشتر بخوانید: تنهایی چیست و چگونه می‌توان بر حس تنهایی غلبه کرد؟

 سندروم دیوژن
این نوع اختلالات روانی اغلب در افراد بالای ۶۰ سال مشاهده می‌شود

عوامل خطر اختلالات روانی سندروم دیوژن

داشتن یک یا چند عامل خطر برای این بیماری به معنای بروز آن نیست. اغلب،‌ یک حادثه خاص از جمله آغاز بازنشستگی، خبر مرگ همسر یا یک دوست نزدیک و یا حتی طلاق، می‌تواند خبر از شروع این اختلال بدهد. همچنین حوادث و بیماری‌های دیگر می‌تواند آغازگر این اختلال شود از جمله:

  • سکته مغزی
  • عدم تحرک بواسطه‌ی آرتروز پا یا شکستگی استخوان
  • نارسایی قلبی
  • زوال عقل
  • مشکلات بینایی
  • افسردگی یا سابقه بیماری روانی
  • سابقه سوء استفاده جنسی
  • سابقه سوء مصرف مواد مخدر یا الکلی
  • ویژگی‌های شخصیتی از جمله درون‌گرا بودن یا سوء‌ظن داشتن

تشخیص ابتلاء به سندروم دیوژن

افراد مبتلا به سندروم دیوژن به ندرت نیاز به کمک دارند. اختلالات روانی این افراد اغلب توسط خانواده یا نزدیکان شخص، دیده می‌شود. همچنین ممکن است تشخیص اولیه‌ی آن توسط شکایت یکی از همسایگان حاصل شود. این سندروم همان‌طور که گفته شد، در دسته بیماری‌ها طبقه‌بندی نمی‌شود. دو نوع سندروم دیوژن وجود دارد.

سندروم دیوژن اولیه

‌این مورد،‌ بدون وجود علائم روانی اضافی تشخیص داده می‌شود.

سندروم دیوژن ثانویه

در این حالت قطعا، فرد مبتلا علاوه بر سندروم، یک بیماری روانی دیگری نیز از جمله شیزوفرنی یا زوال عقل داشته است.

جهت تشخیص، پزشک به جستجوی سرنخ‌هایی در تاریخچه‌ی رفتاری و اجتماعی فرد می‌پردازد. یک مددکار اجتماعی ممکن است بتواند در این امر کمک کند. البته صرف علائم شخصیتی کافی نیست و معمولا افراد دیگری از رفتارهای فرد مبتلا شکایت داشته‌اند. در تشخیص این اختلال،‌ آزمایش‌های فیزیکی و تصویربرداری‌هایی از مغز توسط MRI یا PET به پزشک کمک می‌کند.

درمان اختلالات روانی سندروم دیوژن

سندروم دیوژن ممکن است در بعضی افراد، بسیار حاد شده باشد. لذا مراقبت دائمی از آن‌ها از اهمیت بالایی برخوردار است. افراد مبتلا به این اختلال، در صورت عدم درمان ممکن است در معرض بیماری‌های تهدید‌کننده و آسیب‌زا قرار گیرند. وضعیت آن‌ها همچنین ممکن است خطرات محیطی برای اطرافیان به همراه داشته باشد.

پزشک به دنبال عوامل اساسی برای تعیین بهترین درمان خواهد بود. تعیین صلاحیت فرد، اولین قدم مهم است. اگر فرد، قادر به شرکت در جلسات معالجه‌ای خود باشد، ممکن است روش‌های درمانی متناسب، مانند روان‌درمانی استفاده شود. درمان ممکن است شامل تجویز داروهایی برای کاهش اضطراب،‌ کاهش اختلال وسواسی (OCD)، درمان افسردگی یا روان پریشی باشد. همچنین در صورت تمایل فرد مبتلا، می‌توان از گروه‌های پشتیبان جهت تغییر عادات رفتاری فرد بهره برد. در حالات پیشرفته‌تر، ممکن است فرد مبتلا نیاز به بستری شدن داشته باشد. البته در موارد معمول‌تر،‌ نیازی به بستری شدن نبوده و صرفا با مراقبت‌هایی می‌توان فرد را در خانه‌ی خود درمان کرد. در کل، این پزشک است که طبق شواهد، ‌تصمیم می‌گیرد از چه شیوه درمانی و مراقبتی برای فرد مبتلا و خانواده‌اش بهره ببرد.

اختلالات روانی سندروم دیوژن
مراقبت دائمی از بیماران سندروم دیوژن از اهمیت بالایی برخوردار است

چشم‌انداز سندروم دیوژن

بهبودی از سندروم دیوژن امکان‌پذیر است و کمک و پشتیبانی دیگران به خصوص نزدیکان فرد، بخش مهمی از پروسه درمان را شکل می‌دهد. افرادی که از این پشتیبانی محروم هستند و در شرایط نا‌امن باقی می‌مانند، معمولا چشم‌انداز خوبی برای بقای طولانی‌مدت یا کیفیت درست زندگی ندارند.

مراقبت از فرد مبتلا به اختلالات روانی

مراقبت از کسی که این شرایط را تجربه می‌کند، می‌تواند به شدت طاقت‌فرسا باشد. شخصی که دوستش داشته‌اید و در حال حاضر از هر لحاظ، چه جسمی و چه روحی به کل از بین رفته است. اگر نتوانید از او مراقبت کنید، به ناچار لازم است از حمایت‌های قانونی یا شرایط بستری و پشتیبانی پرستارها بهره ببرید. حتی اگر فرد به حدی دچار این اختلالات روانی شده باشد که خود قادر به تصمیم‌گیری نباشد، لازم است شما به عنوان عضوی یا اعضاء خانواده‌ی او، تعهدهای قانونی مربوطه جهت درمان او را بپذیرید. این تعهدها از آن جهت است که شما باید ثابت کنید که فرد مبتلا،‌ در خطر آسیب‌رسانی به خود یا دیگران است.

در واقع این شرایط ممکن است برای شما واضح و روشن باشد. اما برای طی‌شدن موارد قانونی در دادگاه، لازم است شما ادله محکمی داشته باشید. با داشتن حمایت دادگاه، شما به راحتی می‌توانید فرد مبتلا را به مراکز مربوطه انتقال داده و از پشتیبانی افراد متخصص بهره‌مند شوید. البته، وظیفه شما در پی‌گیری‌های پی‌در‌پی از وضع فرد مبتلا در مرکز درمانی، همچنان، به جای خود باقی است.

منابع:

healthline، cbsnews، simonjwood، ncbi.nlm، wikipedia

دیدگاه خود را بیان کنید :

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *